فاتح  اصفهان کیست؟

 

در دوره استبداد  محمد علی شاه برای  اجرای قانون اساسی و مبارزه با خود کامگان  جبهه  آزادیخواهان اصفهان مهمترین  ارکان  مبارزه را  تشکیل  میدادند . باید دانست که پس از شر وع جنبش مشروطه خواهی در اصفهان  سازمان انجمن

ولایتی  به رهبری حاج شیخ نوراله به وجود آمد( سید حسن مدرس و محمد حسین کازرونی و امین التجار از دیگر اعضای سرشناس) و میرزا محمد خان طباطبایی علاءالملک حکمران نیک اندیش اصفهان با مشرطه خواهان سر سازگاری داشت . پس از بمباران مجلس علاءالملک به تهران احضار شد و به روسیه  فرستاده شد.

به جای وی اقبال الدوله کاشی به حکومت اصفهان فرستاده شد و معدل شیرازی نایب الحکومه گردید . هر دو مامور بودند که با آزادیخواهان مبارزه کنند. بی تدبیری و خشونت  حاکمان چنان بود که مرد م  را به ستوه آورد و عاقبت گروهی از مردم بر ضد حکومت به پا خاستند و به خانه آقا نجفی و شیخ نوراله رفته و سرانجام به مسجد شاه پناهنده شدند. بر اثر فشار حکومت انجمن ولایتی بسته شد و  به دنبال آن انجمن مخفی ولایتی دست به کوشش های تازه ای زد . انجمن مخفی به

این فکر افتاد تا اقبال الدوله را از شهر بیرون کند و تا اعاده مشروطه تسلیم حکومت تهران نشود . قبلا سردار اسعد به اصفهان آمده و مشروطه خواهان را از حمایت نیروی بختیاری مطمئن کرده بود . کمیته مخفی به تربیت گارد ملی که از جوانان مسلح و داوطلب تشکیل شده بود پرداخت و آنگاه  در صدد جلب صمصام السلطنه که به  تازگی از مقام  ایلخانی  ایل بختیاری  معزول شده بود  برآمد  و  او را برای تسخیر شهر اصفهان دعوت کرد . 

صمصام السلطنه که از دولت و محمد علی شاه  ناراضی و از طرفی دارای روح سلحشوری و آزادیخواهی بود  تصمیم گرفت که به آزادیخواهان اصفهان کمک کند بدین لحاظ با ضرغام السلطنه وارد گفتگو شد .

ضرغام السلطنه   ( ابراهیم خان) فرزند ایل بیگی بختیاری در 1235 ش  در بختیاری زاده شد و  در دوازده سالگی باتوجه به رشادت و دلیری خود جزو سواران برجسته بختیاری شد .  پس از مدتی  ابراهیم خان به دستور پدرش که در این

زمان حاکم  چهار محال بود  همراه یکصد نفر برای خدمت در سواره نظام  رکابی ناصر الدین شاه به تهران اعزام شد.  لیاقت ابراهیم خان باعث شد که پس از مدتی  به ریاست این گارد ویژه  برسد و با لقب ضرغام السلطنه به درجه سرتیپی

رسید.  در  آغاز سلطنت مظفر الدین شاه در اثر برخی از اختلاف ها بین سران ایل بختیاری مقام خود را در ایل از دست داد و با توجه به مسن بودن خود وخوی درویشی به دژ فرادنبه در نزدیکی بروجن  رفته و خانقاهی ساخته و به عبادت

 مشغول شد . وی در اثر راهنماییهای مرشد خود سید احمد نوربخش به کمک درماندگان میپرداخت و یکسره از سیاست دوری گزیده بود.

در جریان مشروطه نیز ضرغام السلطنه بنای دخالت نداشت اما بوسیله   سید احمد نوربخش و حاج شیخ نوراله به این کار راضی و بین صمصام و ضرغام  همکاری شروع شد.  آمدن حیدر عمو اوغلی و یک انقلابی دیگر به بختیاری نیز

 در تصمیم ضرغام بی تاثیر نبود.

 سرانجام نقشه حمله به اصفهان  با تبادل نظر با انجمن ولایتی اصفهان تصویب شد و قرار بر آن شد که انجمن اصفهان از نظر مالی بختیاریها را به طور نامحدود  و بلا شرط  پشتیبانی کرده و  گروهی از سر شناسان اصفهان نیز  قبل از هجوم

به شهر به بختیاریها به پیوندند.

در ذی حجه 1326 بین  حاج آقا نجفی و حاج آقا نوراله از یک طرف و صمصام و ضرغام از طرف دیگر ملاقاتی دست داد و قرار  های اطمینان بخشی بین آنان منعقد شد و سرداران بختیاری از نظر تامینات لازم به خوبی مطمئن شدند.

آنگاه دو حجه الاسلام به اصفهان برگشته و به همراه اهالی بید آباد و لنبان در حالیکه نیمه مسلح بودند به دیگر پناهندگان مسجد شاه پیوستند.

ضرغام و دوپسرش به نام های ابولقاسم خان و خلیل خان همراه یکصد و ده سوار مسلح  ( به حساب جمل  علی مولای متقیان)   به دستگرد خیار آمدند و از آنجا با سواران اصفهانی  از باغ اشرف به شهر یورش بردند.

سواران بختیاری به دو دسته تقسیم شدند - دسته اول به فرماندهی ابوالقاسم خان به سوی میدان نقش جهان و دسته دوم به فرماندهی ضرغام به سوی عمارت توپ خانه و چهلستون در آمدندو با پشتیبانی گارد ملی به نیروهای دولتی هجوم بردند.

بالای عالی قاپو یک توپ دولتی نصب شده بود و از آنجا آزادیخواهان  در تیر رس شلیک های آن بود و کار مجاهدان سخت در فشار  قرار داشت . در اینجا ابوالقاسم خان رشادت بی نظیری از خود نشان داده و بی پروا از میان انبوه سربازان

دولتی گذشته  و از فاصله دوری توپچی بالای عالی قاپورا نشانه گرفته وی را از پا در می آورد. جنگ تا ظهر ادامه داشته است و پس از مغلوب شدن قوای دولتی -  مراکز حساس به دست سواران ضرغام می افتد.

شب هنگام اقبال الدوله و معدل شیرازی با لباس زنانه   به کنسولگری انگلیس پناهنده میشوند و جنگ پایان می پذیرد.

سه روز بعد صمصام به اصفهان رسید و باتصویب انجمن ولایتی حکومت را به دست گرفت .

تاریخ های گوناگون از نقش دوروحانی مشروطه خواه اصفهان به طور کامل یاد نکرده اند و حتی نقش   انکار ناپذیر ضرغام را در فتح اصفهان که راهگشای فتح تهران شد به درستی یاد نکرده اند و به طور خلاصه فتح اصفهان را

سرآغاز فتح تهران و سر نگونی محمد علی شاه ذکر کرده اند .

پس از فتح اصفهان ضرغام به تهران می رود اما با بی مهری سردار اسعد روبرو می شود . در حکومت سپهدار به اصفهان بر می گردد و در خانقاه خود معتکف می شود ودر 1298 در فرادنبه بدرود حیات می گوید . ابوالقاسم خان فرزند وی بعد ها در جریان جنگ جهانی اول کوشش هایی به عمل آورد و در 1340 در خاک بختیاری دیده از جهان فرو می بندد.   از بازماندگان فاتح اصفهان هنوز در شهر اصفهان و بختیاری تعدادی باقی هستند و یکی از نوادگان مرحوم ابوالقاسم خان

به نام بی بی منیژه خانم ضرغام در اصفهان مصدر امور خیر زیادی منجمله ساخت مدرسه و بهداری و .....  می باشد.

 به نقل از تاریخ بختیاری – رهبران مشروطه  ابراهیم صفایی  – تارخ مشروطه کسروی

 

+ نوشته شده توسط ناصر شریف روحانی در سه شنبه 23 مهر1387 و ساعت 22:49 |